Gastvrijheid zonder grenzen

We hebben een appartementje gehuurd in een buitenwijk van Ohrid in Macedonië. Het regent een paar dagen. De accommodaties zijn hier in Oost-Europa zo goedkoop, dat we bij veel regen zo nu en dan een paar dagen ergens binnen verblijven. Het appartementje kost ons vijftien euro per nacht. Alles is aanwezig: badkamer, verwarming en een keukentje. Het is klein, maar onze bus past er drie keer in. We voelen ons dus enorm rijk. Voor ons is het weinig geld, voor de eigenaren is het ongetwijfeld een goed bedrag.

Het regent al de hele dag. We hebben weken zon gehad, dus we klagen niet en vermaken ons prima binnen met lezen, schrijven en muziek luisteren. We maken ons aan het einde van de middag op om toch even de benen te streken. Zodra we buiten komen, zegt de eigenaar iets als fish en wine. We gaan maar terug naar binnen en wachten af. Dan komen de gastvrouw en –heer met een schaal vol gebakken sardientjes, ajvar (een soort paprika-aubergine spread), brood, olijven, wortelsalade, een liter wijn en gevulde pannenkoekjes na. Een hartverwarmende verrassing op deze grijze dag.

In Orhid, Macedonië

Het echtelijk bed en gloeiende kooltjes

En zo viel ons onderweg al veel vaker gastvrijheid toe. In Warschau sliepen we in de slaapkamer van een wandelvriend die Thijs vorig jaar tijdens zijn lange wandeltocht ontmoette in Schotland. Hij en zijn vrouw slapen die nacht op de bank. Protesteren helpt niet. Eerder hadden zij al de rekening betaald van het etentje in een restaurant. Niet lang daarna zijn we in de Roemeense stad Timisoara. De wasmachine die we daar gebruiken mogen we absoluut niet betalen. “No, no! You are our guests.” Weer wat later gaan we op een regenachtige dag in Gjirokastër – een prachtige en oude Albanese stad – een restaurant binnen. De houtkachel is aan. Vrijwel meteen worden er gloeiende kooltjes uit de kachel geschept en op een schaal naast onze tafel gezet. We hebben daar een heerlijke middag in de warmte gezeten en bovendien erg lekker gegeten.

Gloeiende kooltjes in een restaurant in Gjirokastër, Albanië

Haarspeldbochten in hoge snelheid

Een paar dagen terug was er een weg afgesloten vanwege wegwerkzaamheden (verwacht in Albanië geen volautomatische seinsystemen om je hiervoor te waarschuwen). Op de hobbelige omleidingsroute was echter een ongeluk gebeurd, waardoor we moesten omdraaien. We hadden geen idee hoe we op onze bestemming moesten komen. (Google maps is lang niet altijd nauwkeurig in dit land.) Een Albanese man bood aan dat we achter hem aan konden rijden, hij moest naar dezelfde bestemming. Dat was best een uitdaging: bijna geen Albanees houdt zich aan de maximum snelheid. Daardoor weten we nu dat onze bus ook haarspeldbochten in hoge snelheid kan nemen. Toen we na een tijdje aangaven dat we de route wel wisten en dat hij op eigen snelheid door kon rijden, en wij dus ook, stond hij er op dat we ergens koffie gingen drinken én dat hij betaalde: “that’s our tradition”, zei hij. Een leuk en interessant gesprek volgde.

 

We volgen, in hoge snelheid, de vriendelijke Albanese man

En nu zijn we in Ksamil, een badplaats aan de kust van Albanië. Daar regent het flink, waardoor we er twee nachten in een appartementje zitten. Bij aankomst worden we in de prachtige tuin verwelkomd met koffie en raki. Aangevuld met mandarijnen, vers geplukt uit eigen boom.

Ontvangst met koffie, raki en verse mandarijnen, Ksamil, Albanië

Natuurlijk weet ik dat in sommige andere landen de gastvrijheid met spijs en drank voor vreemden meer aanwezig is dan in Nederland. Maar wat mij raakt is de vanzelfsprekendheid. Het is normaal om gastvrij te zijn. Er wordt geen groot ding van gemaakt. Het is onderdeel van het leven. Je bent goed voor je gasten, punt. We zien het overal in Oost-Europa, maar vooral in Albanië valt het ons extra op. In een review over ons huidige plekje zegt iemand: “Als je het adres gevonden hebt denk je waar ben ik nu weer terecht gekomen. Maar eenmaal in de tuin krijg je een heel ander gevoel: thuis.” Dat gevoel van thuis, dat is voor mij de kern: door de gastvrijheid onderweg, het gevoel van welkom zijn, voel ik mij thuis, waar ik ook ben.

– Barbara –